Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Những thay đổi quan trọng về xử phạt vi phạm hành chính thuế
Nghị định 310/2025/NĐ-CP tăng mức phạt chậm nộp thuế lên 25 triệu đồng và bổ sung quy định miễn phạt do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn từ ngày 16/01/2026.
TrustLawyer Editorial
Song song với việc cải cách biểu thuế, Chính phủ đã ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2020/NĐ-CP) quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn. Có hiệu lực từ ngày 16/01/2026, Nghị định này thiết lập một khung pháp lý nghiêm khắc hơn nhưng cũng công bằng hơn, đặc biệt là việc làm rõ các tình huống được miễn trách nhiệm xử phạt.
Đối với người nộp thuế, việc nắm rõ các mức phạt mới không chỉ giúp tránh mất tiền oan mà còn là cơ sở để tự bảo vệ quyền lợi trong các tình huống khách quan không lường trước được.
1. Khung phạt mới đối với hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc điều chỉnh mức xử phạt theo hướng lũy tiến nghiêm khắc hơn đối với các hành vi chậm trễ. Đặc biệt, mức phạt tối đa cho hành vi chậm nộp hồ sơ quyết toán đã được nâng lên mức 25 triệu đồng đối với cá nhân.
Dưới đây là chi tiết các mức phạt áp dụng từ ngày 16/01/2026:
Thời gian chậm nộp | Mức xử phạt (đối với cá nhân) |
Từ 01 đến 30 ngày | Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng |
Từ 31 đến 60 ngày | Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng |
Từ 61 đến 90 ngày | Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng |
Trên 90 ngày (không phát sinh số thuế nộp) | Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng |
Trên 90 ngày (có phát sinh số thuế phải nộp) | Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng |
Bảng: Mức phạt chậm nộp hồ sơ khai thuế theo quy định mới.
Lưu ý: Ngoài tiền phạt hành chính, người nộp thuế còn phải nộp tiền chậm nộp thuế tính theo tỷ lệ 0,03%/ngày trên số tiền thuế chậm nộp.
2. Bổ sung các trường hợp bất khả kháng được miễn trách nhiệm xử phạt
Điểm tiến bộ nhất của Nghị định 310/2025/NĐ-CP là việc bổ sung khoản 10 Điều 2 quy định chi tiết về các trường hợp bất khả kháng. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để người nộp thuế được miễn, giảm trách nhiệm khi vi phạm do các yếu tố khách quan.
Các sự kiện được xác định là bất khả kháng bao gồm:
Thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, hỏa hoạn, dịch bệnh.
Chiến tranh, bạo loạn, đình công.
Tai nạn bất ngờ hoặc các sự kiện xảy ra một cách khách quan không thể lường trước được.
Điều kiện áp dụng: Người nộp thuế phải chứng minh được mình đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết và khả năng cho phép nhưng vẫn không thể thực hiện đúng nghĩa vụ thuế do các sự kiện trên gây ra.
3. Mở rộng đối tượng bị xử phạt: Trách nhiệm của bên ủy quyền
Nghị định mới cũng làm rõ và mở rộng đối tượng bị xử phạt để tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Theo Điều 1, Nghị định 310 đã bổ sung các trường hợp bên thứ ba bị xử phạt trực tiếp:
Bên được ủy quyền: Nếu cá nhân, tổ chức được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế mà có hành vi vi phạm thì chính bên được ủy quyền sẽ bị xử phạt hành chính.
Tổ chức đăng ký, khai, nộp thuế thay: Các đơn vị có nghĩa vụ thực hiện thay người nộp thuế theo pháp luật (như các đơn vị hợp thành trong tập đoàn hoặc bên khai hộ) sẽ trực tiếp chịu trách nhiệm về các sai sót hành chính.
4. Tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm hóa đơn
Nhằm minh bạch hóa thị trường và chống gian lận, mức phạt đối với các lỗi về hóa đơn cũng tăng mạnh:
Lập hóa đơn không đúng thời điểm: Mức phạt dao động từ cảnh cáo đến 70 triệu đồng tùy thuộc vào số lượng hóa đơn vi phạm (trên 100 số hóa đơn).
Không lập hóa đơn: Hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng không lập hóa đơn có thể bị phạt tối đa lên đến 80 triệu đồng.
Vi phạm cung cấp dịch vụ hóa đơn: Các đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử không đảm bảo nguyên tắc truyền nhận dữ liệu sẽ bị phạt từ 4 - 8 triệu đồng.
5. Xử phạt hành vi không cung cấp thông tin thu nhập
Đối với các tổ chức chi trả (doanh nghiệp), Nghị định 310 bổ sung chế tài đối với việc không hợp tác với cơ quan thuế:
Không cung cấp thông tin về tiền lương, tiền công của người nộp thuế theo yêu cầu của cơ quan chức năng sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng.
Cung cấp không chính xác thông tin về tài sản, tài khoản của người nộp thuế bị phạt từ 6 - 10 triệu đồng.
Khuyến nghị thực thi:
Chủ động rà soát thời hạn: Người nộp thuế nên ghi nhớ các mốc thời gian (như hạn chót 04/05/2026 cho quyết toán TNCN 2025) để tránh rơi vào khung phạt bậc cao.
Lưu trữ bằng chứng bất khả kháng: Trong trường hợp gặp sự cố khách quan (tai nạn, dịch bệnh), cần chủ động thu thập các giấy tờ xác nhận của chính quyền hoặc cơ quan y tế để làm căn cứ miễn phạt sau này.
Sử dụng chứng từ điện tử: Việc đồng bộ dữ liệu hóa đơn qua các ứng dụng như eTax Mobile sẽ giúp giảm thiểu rủi ro lỗi lập hóa đơn sai thời điểm.
Trustlawyer - Cập nhật nhanh chóng, nhiều luật sư tư vấn chính xác mọi thay đổi pháp lý.
Bạn cần hỗ trợ pháp lý về vấn đề này?
Sử dụng AI để làm rõ các tình tiết trong trường hợp của bạn hoặc nhận báo giá trực tiếp từ các Luật sư chuyên gia.
Nhận bản tin pháp luật hàng tuần
Cập nhật thay đổi mới nhất về luật pháp và lời khuyên từ chuyên gia.
Hủy đăng ký bất cứ lúc nào.
